Day: November 22, 2024

  • විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයට මොකද කරන්නේ කියන්න අනුරට අමතක වුණේ ඇයි ?

    විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයට මොකද කරන්නේ කියන්න අනුරට අමතක වුණේ ඇයි ?

    ජනාධිපතිවරයාගේ රාජාසන කතාව සහ පැරණි ආණ්ඩුවේ ණය ගිවිසුමි හ ආණ්ඩුව ඉදිරියේදී ක්‍රියාත්මක කරවීමට නියමිත වැඩපිළිවල සමිබන්දයෙන් අදහස් පළකිරිම සඳහා ජන අරගල සන්ධානය නොවැම්බර් 22 වැනි දා මාධ්‍ය හමුවක් කැඳවා තිබුණා . එම මාධ්‍ය හමුවේදී ජනාරගල සන්ධානයේ ප්‍රධාන ලේකම්  මාධ්‍යවේදී ලංකාපේලි මහතා ඉදිරිපත් කළ අදහස සංක්ෂිප්තව පහත පළ වෙයි .

    නව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය ඉදිරිපත් කිරීමත් සමඟ දහවන පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩකටයුතු ආරම්භ කරනු ලැබුවා. මෙහිදී ජනාධිපතිවරයා ඔවුන්ගේ ‍ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය පිළිබඳව පැයක පමණ කාලයක් වැය කරමින් පැහැදිලි කිරීමක් කරනු ලැබුවා. ඒ පැහැදිලි කිරීම ඇතුලේ ඔහු කියන්න උත්සාහ කළේ අපේ රටේ ආර්ථිකය  නූලකින්  එල්ලි තිබෙන බවයි.

    එවැනි ආර්ථික පසුබිමක්  තුළ ඔහු විග්‍රහ කළ සමාජ ආර්ථික දේශපාලන තලයේ ගැඹුරු ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු ලෙස ඔහු ඉදිරිපත් කළ කරුණු ම  සංවාදාත්මක සහ ප්‍රශ්නාර්ථ ලෙස  දැන් අප හමුවට ඇවිල්ල තියෙනවා . එසේ මතුවුණු විශේෂ අවස්ථ කිහිපයක්ම තියෙනවා.  ඒ අතර ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලත් සමග ඇතිකරගෙන තිබෙන ගිවිසුම වෙනස් නොකරම ඉදිරියට ගෙන යන්න සිදුවෙනවා කියලා ඔහු ජනතාව හමුවේ තියන කාරණය තුළින්ම මතුවෙන්නේ ජාතික ජන බලවේගය මේ රටේ ගැටලු විසඳන්නට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමග ඉදිරියට යන බව තමයි.

    මෙහිදී අපිට පෙනෙන කාරණය තමයි ආණ්ඩුවට එහා ගිය  තැනක සිට මේ ආණ්ඩුව හසුරුවන්නට ක්‍රියාත්මක වෙන බව. ගෝඨාභයගේ ආණ්ඩුවේ වගේම මේ ආණ්ඩුවේ සුවිශේෂී මරමස්ථානවල ඉන්නෙ කවුද?  මහා බැංකුවේ අධිපති නන්දලාල්  වීරසිංහ, මුදල් අමාත්‍යංශයේ ලේකම් මහින්ද සිරිවර්ධන, ජනාධිපතිවරයාගේ ආර්ථික උපදේශක මහින්ද හුලංගමුව. වර්තමාන ජනාධිපතිවරයාගේ කැබිනට් මණ්ඩලය විසි දෙයකට සීමා වුණත් රටේ ආර්ථිකය හසුරවන මුල් පුටුවල ඉන්නේ ඉහත සඳහන් කළ පුද්ගලයෝ. නන්දලාල් වීරසිංහ, සිරිවර්ධන, හුලංගමුව, වැනි අයගේ කළමනාකරණයට පිටුපා මේ ආණ්ඩුවට ඉදිරියට යන්න පුළුවන් වෙයි කියලා අපට විශ්වාස කරන්න පුළුවන් කමක් නැහැ.

    ඊයේ රාජාසන කතාවේදී විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කරනවා කියන එක නොකියා ඉන්න තරම් අනුර කුමාර දිසානායක පරිස්සම් වුනා. ඒ පරිස්සම් වීම තුළින් ම අපට කල්පනා වෙන්නේ මේ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය පාලනය කිරීම සඳහා විධායක ජනාධිපති ධුරය  අත්‍යවශ්‍යයි කියලා දැන් ඔවුන් කල්පනා කරනවද කියන එකයි. ඒ අතර අනුර කුමාර මගහැර ගිය තවත් ප්‍රශ්නයක් තමයි ජාතික ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් මාලිමා ආණ්ඩුවේ ස්ථාවරය මොකක්ද  කියා ප්‍රකාශ නොකිරීම. ඒ ප්‍රශ්නෙන් ඔහුට මගහැර යන්න බැහැ මොකද උතුර මිහිර බහුතර ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ඔහුට ලැබෙන්නේ මේ ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු අපේක්ෂාවෙන්.

    රනිල් වික්‍රමසිංහගේ ආණ්ඩුව මේ රටට අහිතකර සත් රාශියක් පහුගිය කාලයේ සම්මත කර ගත්තා. ඒවට ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ හැටියටත් විරෝධය එල්ල කළා. හැබැයි ජනාධිපතිවරයා තමන්ගේ කතාව තුළ මේ අනපනත් වලට මොකද කරන්නේ කියන එක පිළිබඳව පැහැදිලි ප්‍රකාශයක් ඉදිරිපත් කළේ නැහැ. විශේෂයෙන්ම අයිඑම්එෆ් ප්‍රතිසංස්කරණ නීතියක් බවට පත් කරන පනත සහ pta , සමාජ මාධ්‍ය නියාමන පනත වැනි පනත්   ලට මොකක්ද කරන්නේ? කියන එක පිළිබඳ අදහසක් ජනතාවට දෙන්න තිබුනා. මේ පනත් හැම එකක්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට අහිතකරයි. පිළිබඳව කිසිවක් සඳහන් නොකරන්න ජනාධිපතිවරයා වග බලා ගත්තා.

  • වෙනසක් සඳහා වූ ඉල්ලීම් කියවා ගැනීම

    වෙනසක් සඳහා වූ ඉල්ලීම් කියවා ගැනීම

     

    වෙනසක් සඳහා වූ ඉල්ලීම හේතුවෙන් මැතිවරණ භූමිය පුරා පැතිර ගිය දේශපාලන හිම කුණාටුව පෙර නොවූ විරූ එකක් විය. සමහර මැතිවරණ කොට්ඨාශවල ජාතික ජන බලවේගය ලබාගත් ඡන්ද ප්‍රතිශතය සියයට 70 ඉක්මවයි. ජාතික ජන බලවේගය ලබාගත් රටේ සමස්ත බහුතර ඡන්ද ප්‍රතිශතය සියයට 61 කි. ජාතික අවශ්‍යතා සඳහා ප්‍රතිපත්තිවලට බලපෑම් කිරීමට දිගුකාලීනව සිය නම් තහවුරු කරගත් බොහෝදෙනෙක් මෙම හිම කුණාටුවෙන් පසෙකට වී ඇත. ඔවුන් වෙනුවට, පරමාදර්ශ සහ ධනාත්මක වෙනසක් සඳහා බලාපොරොත්තු ඇති නමුත්, පාලනයේ සහ පරිපාලනයේ පවා අඩු අත්දැකීම් ඇති තරුණ පුද්ගලයන් රාශියක් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණෙනු ඇත. ආණ්ඩුව මේ ප්‍රශ්නය දන්නා අතර පාර්ලිමේන්තු ක්‍රියා පටිපාටි, සැසිවාර ක්‍රියාකාරකම් සහ කමිටු ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව තෙදින වැඩමුළුවක් පැවැත්වීමට කටයුතු යොදා ඇත.

    ආසන 159ක් සමඟින් ජාතික ජන බලවේගය පාර්ලිමේන්තුවේ 2/3කට වඩා වැඩි බහුතරයක් දිනා ඇත. ආණ්ඩුවක් මෙතරම් විශාල බහුතරයක් භුක්ති විඳි පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ. අවසන් වරට, 2019 තරම් මෑතක දී ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ 2/3 කට ආසන්න බහුතරයක් ලබාගත්තේය. එය විපක්ෂයේ මන්ත්‍රීවරුන් කිහිපදෙනෙකුට සිය පක්ෂ මාරුකිරීමෙන් අනතුරුව 2/3 ක බහුතරයක් බවට පරිවර්තනය වූ අතර, ඒ අනුව ඔවුන්ට වරප්‍රසාද හිමිවිය. 2019 න් පසු, රට මෙතෙක් යථා තත්ත්වයට පත් නොවන, ව්‍යවස්ථා සංශෝධන ඇතුළු ව්‍යසනකාරී තීරණ නිසා එලෙස සකස් කරගත් 2/3 බහුතරය කෝකටත් තෛලයක් නොවීය. අතිවිශාල බහුතරය යන්නෙන් අදහස් වූයේ, තමන්ට ඕනෑම දෙයක් කර එයින් ගැලවිය හැකි බව ආණ්ඩුවේ නායකයන්ට හැඟීගිය බවයි. මෙය වංචනික ගනුදෙනු, මිනීමැරුම් සහ වැරදි කොට දඬුවමින් ගැලවී යෑම්වලට හේතු විය.

    ආණ්ඩු පක්ෂයට පක්‍ෂව ලැබුණු සියයට 40කට අඩු ඡන්ද ප්‍රතිශතයකින් වුවද, විශාල ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනාගනිමින්,1970 දී සහ 1977 දී පාර්ලිමේන්තුවේ 2/3ක බහුතරයක් පිළිවෙළින් ශ්‍රීලනිපය සහ එජාපය දිනාගැනීමට සමත්ව තිබිණි. එතැන් සිට කූට ගනුදෙනු, මිනීමැරුම් සහ දඬුවමින් නිදහස් වීම් පැවැතිණි. එහෙත් මෙවර එය වෙනස් විය යුතුය. රටේ දීර්ඝ කාලීන ගැටලු විසඳීම සඳහා ආණ්ඩුව පෙර නොවූ විරූ සුහදතාවයේ හස්තය මේ මොහොත අල්ලාගත යුතුය. ජනතාව විශාල බලාපොරොත්තු සහිතව ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, එහි ප්‍රතිඵල ඉක්මණින් නුදුටුහොත් නරුමත්වය සහ බලහත්කාරයෙන් යළි යළිත් එළැඹෙනු ඇත.

    සමාන ප්‍රතිඵල

    භූගෝලීය, වාර්ගික සහ ආගමික බෙදීම් හරහා සැළකිව යුතු ලෙස ජාතික ජන බලවේගය වෙත පුළුල්ව පැතිරුණු සහයෝගය ජාතික සමගිය සඳහා කැපීපෙනෙන පියවරක් ප්‍රදර්ශනය කරනු ලබයි. ඓතිහාසික වශයෙන් රාජ්‍ය පාලනය ගැන කලකිරුණු කලාප පවා ජනාධිපතිවරයාගේ නායකත්වය කෙරෙහි විශ්වාසය තබා ඇත. වාර්ගික සහ ආගමික සුළුතරයන්ගේ සහයෝගයෙන් සාක්ෂි දරන මෙම විශ්වාසය, සාම්ප්‍රදායික බෙදීම් ඉක්මවා යන ජාතික ඉදිරි දර්ශනයක් පෝෂණය කිරීමට ජාතික ජන බලවේගය සමත් වී ඇති බවට දිරිගන්වන ලකුණකි. කෙසේවෙතත්, මෙම තත්වය සැළකිව යුතු වගකීමක් නිර්මාණය කරනු ලබයි.

    ජනවාර්ගික සහ ආගමික සුළුතරයන් වැඩි වශයෙන් සිටින රටේ උතුර හා නැගෙනහිර මෙවර මැතිවරණ ප්‍රතිඵලය පළමු වරට දැකගත හැකිවූ සිදුවීමකි. රටේ මෙම ප්‍රදේශවල, දශක ගණනාවක් තිස්සේ ජනවාර්ගික හා ආගමික අවශ්‍යතා නියෝජනය කරන පක්ෂවලට ඡන්දදායකයන් ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, එම කාලය තුළ වාර්ගික ගැටුම සහ ඔවුන්ගේ නොසළකා හැරීමේ හැඟීම විශාල ලෙස වර්ධනය විය. එසේම, රටේ සෙසු ප්‍රදේශවල වාර්ගික හා ආගමික බහුතරයක් වන ජනයා ඡන්දය දුන්නේ, තමන්ගේම විශේෂ වාර්ගික සහ ආගමික අවශ්‍යතා නියෝජනය කරන දේශපාලන පක්ෂවලට ය.

    පසුගිය සමයේ මැතිවරණ සිතියම් අනිවාර්යෙන්ම වර්ණ දෙකක් දැරුවේ, උතුර සහ නැගෙනහිර එක් වර්ණයකින් සහ රටේ අනෙක් කොටස් තවත් වර්ණයකින් පෙනුම් කරමිනි. තුන් දශක පුරා පැවැති වෙන්වීමේ යුද්ධයේ අවසානයෙන් පහළොස් වසරකටත් පසුව, මැතිවරණ සිතියම තවමත් යුද්ධය මෙහෙයවූ එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානය විසින් සකස් කරන ලද සිතියම් වැනි පෙනුමක් දැරුවේය. එහෙත් මෙවර පළමුවරට මැතිවරණ සිතියම තනි දිස්ත්‍රික්කයක් හැර සම්පූර්ණයෙන්ම එක් වර්ණයකින් යුක්ත වී තිබේ.

    මෙම මැතිවරණයේ විශේෂත්වය වන්නේ, එම පළාත්වල මූලික ජනතා ගැටලු ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂවල මැතිවරණ ව්‍යාපාරයේ සාකච්ඡා නොවූවද, උතුර සහ නැගෙනහිර පළාත්වල හා රටේ අනෙක් කොටස්වල ඡන්ද ප්‍රතිඵල සමාන වීමයි. එවිට රටේ සෑම කොටසක්ම ආර්ථික පුනර්ජීවනයේ ගැටලු සහ දුෂණය අඩුකිරීම හා දුප්පත් ජනතාව ආර්ථික පීඩනයෙන් ආරක්ෂා කිරීම යන කරුණු පොදු වශයෙන් සලකා බලයි. එහෙත් උතුරට සහ නැගෙනහිරට බලය බෙදීම, හමුදාකරණය සහ ඉඩම් ආපසු ලබාදීම සහ සන්නද්ධ ගැටුම් පැවැති කාලයේ සිට අතුරුදහන් වූවන්ගේ සහ දිගුකාලීන සිරකරුවන්ගේ ගැටළු විසඳීම පිළිබඳ විශේෂ උනන්දුවක් ඇත. එසේම අඩුවෙන් සාකච්ඡා කළත්, රටේ සාමාන්‍ය ප්‍රමිතියට වඩා අඩු මෙම පළාත් දෙකේ සංවර්ධනයත් ඔවුන්ට අවශ්‍ය වේ.

    අතීතය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම

    ජාතික ජන බලවේගයට ලැබුණු විශාල ඡන්දය නව ආණ්ඩුව කෙරෙහි විශ්වාසය සහ ධනාත්මක අපේක්ෂාවන් පළකිරීමක් වන අතරම, පෙර දශක තුළ රට පාලනය කර, එය 2022 දී පහළම මට්ටමටම ගෙන ආ අනෙකුත් දේශපාලන පක්ෂ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් ද වේ. පෙර ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් 2022 මැයි මාසයේ සිට 2024 නොවැම්බර් මාසයේ ජනාධිපතිවරණයේ දී පරාජය වනතුරු, රට පහළට වැටීම නැවැත්වීමට, ඔහුගේ සහායකයන් අපේක්ෂා කළ ගෞරවය ලැබුණේ නැත. එයට හේතුව වූයේ ජනගහණයේ සමහර කොටසක් බලයේ සිටින අයට සම්බන්ධ වීම මගින් සමෘද්ධිමත් වන විට, ආර්ථික කඩාවැටීමේ මූලික බර බහුතර ජනතාව මත පැටවීම නිසාය. තවද, එය ඒකම හේතුව නොවුවද, පෙර ජනාධිපතිවරයාට ආර්ථික කඩාවැටීමේ මූලාශ්‍ර පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීමටත්, සම්බන්ධ දුෂණය මැඬ පැවැත්වීමටත් අසමත්වීම නිසා ද විය.

    ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දශක තුළ ව්‍යාප්ත දූෂණයට සම්බන්ධ යැයි පොදුවේ විශ්වාස කරනු ලැබූ තැනැත්තන්ට නැවතත් නාමයෝජනා ලබාදීම, එම පක්ෂවලින් ඡන්දදායකයන් හැරයෑමේ ප්‍රධාන හේතුවක් විය. සැබැවින්ම, මෙම දූෂිත දේශපාලකයන් සමහරුන් පාර්ලිමේන්තු වරම් දිනාගත්තේ සම්භාව්‍ය ඡන්ද පදනම්වල ඔවුන් විසින් දිගුකාලීනව පවත්වාගෙන යනු ලැබූ පාරම්පරික සම්බන්ධතා හේතුවෙනි. කෙසේවුවද, පක්ෂ නායකයන් සිහිතබා ගතයුතු වන්නේ, එවැනි ඡන්ද ලැයිස්තු මගින් මුළු ඡන්දදායක සංඛ්‍යාවේ වැඩි කොටසක් විමතියට පත් වී ඇති බවත්, එමගින් ඔවුන්ගේ ඡන්ද බැංකු බිඳදමා ඇති බවත්ය.

    උතුර සහ නැගෙනහිර පළාත්වලට, සුළුතර පාර්ශ්වයේ දේශපාලන නායකයන් විසින් පසුගිය දශක තුළ කිසිදු සැළකිව යුතු ප්‍රතිඵලයක් අත්කර නොදීම, ඡන්දදායකයන් හැරයෑමේ තවත් හේතුවක් විය. මෙම ඍණාත්මක සාධක නිසාම සුළුතර ඡන්දදායකයෝ ඔවුන්ව සිරකර තිබූ දේශපාලන පක්ෂවලින් ඉවත් වෙමින් සිටිති. ආණ්ඩුවට තම විශාල ජයග්‍රහණය නිසා සැළකිව යුතු අවස්ථාවක් ලැබී තිබේ. ජාතික ගැටුම්වලට පදනම් වූ දීර්ඝ කාලීන දේශපාලන, සමාජ-ආර්ථික හා නීතිමය විසඳුමක් සකස්කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය සාකච්ඡා සහ සමගිකරණය සිදුකිරීමට දැන් අවස්ථාව ලැබී ඇත. එවැනි විසඳුමක් සඳහා ජාතික ජන බලවේගයට ලැබී ඇති බහුතර පාර්ලිමේන්තු බලය ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමටත්, දේශපාලන විසඳුම නීතිගත කිරීමටත් අදාළ කරගත හැකිය.

    ඉක්මන් වෙනසක්

    කෙසේවෙතත්, ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා නව පාලනයට වැඩි කාලයක් ලබාදීමට කැමති රටේ සෙසු ප්‍රදේශවල ජනතාව මෙන් නොව, උතුරේ සහ නැගෙනහිර පළාත්වල, බලයට පත් වූ ආණ්ඩුවල පොරොන්දුවලින් වරින් වර අතහැර දැමූ ජනතාවට එසේ නොවිය හැකිය. ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකින් තොරව, පවතින නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන්, ඉඩම් සම්බන්ධ ගැටලු විසඳීම, දෙමළ භාෂාව සඳහාද ප්‍රමුඛතාව ලබාදීම, ඒකක හා දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන් ලෙස දෙමළ නිලධාරීන් පත්කිරීම යනාදී වශයෙන් කළ හැකි හා කළ යුතු බොහෝ දේ ඇත. සුළුතර වාර්ගික සහ ආගමික කොටස්වලින් ඔවුන්ට ලැබී ඇති සහයෝගය රඳවා ගැනීම සඳහා මේ සම්බන්ධයෙන් කඩිනමින් ක්‍රියාකිරීමට ආණ්ඩුවට දිරිගැන්වීමක් ලැබී තිබේ. ජාතික ආර්ථිකය හමුවේ පවතින බාධාවන්ට අනුව, ආර්ථිකය පුනර්ජීවනය කිරීමට වඩා වේගයෙන් වාර්ගික හා ආගමික දුක්ගැනවිලි සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමෙන් ඉක්මන් ප්‍රතිඵල පෙන්වීම පහසු වනු ඇත.

    අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදල විශ්වාස කරන ආකාරයට “පිහි තුඩක” පවතින ආර්ථික තත්ත්වයන් නිසා, ජනාධිපති වික්‍රමසිංහ යටතේ පැවති ආණ්ඩුවට ඉක්මන් විසඳුම් පෙන්වීමට නොහැකි වූවා සේම, නව ආණ්ඩුවටද ඉක්මන් විසඳුම් පෙන්වීමට දැඩි පීඩනයක් එල්ල වනු ඇත. රාජ්‍ය මූල්‍ය යථාර්ථයන් විසින් ආර්ථිකය මත වෙනස්කම් සිදුකිරීමට ආණ්ඩුවට ඉඩ ලබාදෙන්නේ මද වශයෙනි.එහෙත් ජනවාර්ගික අර්බුදය විසඳීමේ දී ආණ්ඩුවට ප්‍රමාද වීමට හේතුවක් නැත. කෙටි කාලීන, කෝකටත් තෛලයක් වැනි විසඳුම් ලබාදුන් පසුගිය ආර්ථික ප්‍රකෘතියේ දී මෙන් නොව, වාර්ගික ගැටුමට විසඳුම අවස්ථා කිහිපයකදී සාකච්ඡා කර, ප්‍රසිද්ධියට පත්කර ඇති අතර, නායකත්වයේ අසාර්ථකත්වය හේතුවෙන් ඒවා ක්‍රියාත්මක නොවූ නමුත්, ඉක්මණින් විසඳිය හැකි ගැටළු එහි පවතී.

    ජනවාර්ගික ගැටලුවට විසඳුමක්, රට තුළ සිටින ජනවාර්ගික හා ආගමික සුළුතරයන් පමණක් නොව, ඩයස්පෝරාවේ පිටත ජීවත් වන අය සහ අන්තර්ජාතික ප්‍රජාව විසින් ද, විශේෂයෙන් සෑම විටම ශ්‍රී ලංකාවට වඩා හොඳ යැයි ප්‍රවර්ධනය කරන ඉන්දියාව විසින්ද එවැන්නක් සාදරයෙන් පිළිගනු ඇත. මෙම ගැටලුව සාර්ථක ලෙස විසඳා ගැනීම, සාර්ථක කතා සොයන ලෝකයක අන්තර්ජාතික පිළිගැනීමක් ලබාගනු ඇති අතර, සාමයේ සහතිකය හේතුවෙන් විදේශීය ආයෝජකයන් රටට පැමිණීමට පොළඹවනු ඇත. ස්ථීර සාමය සහ සංහිඳියාව සහතික කෙරෙන තිරසාර දේශපාලන විසඳුමක් සැකසීම සඳහා සිවිල් සමාජය සහ විරුද්ධ පක්ෂ ඇතුළු සියලු පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් පූර්වාදර්ශයක් තැබීමට ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුවට අවස්ථාව තිබේ. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් කල් පවතින තිරසාර දේශපාලන විසඳුමක් සාක්ෂාත් කරගැනීම සඳහා සියලු ප්‍රජාවන්ගේ සහභාගීත්වය සහ එකඟතාව මෙන්ම විරුද්ධ පක්ෂ සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම අවශ්‍ය වන බව අතිශයින් අවධාරණය කළ යුතුව ඇත.

  • ස්ත්‍රී ඇස අහිමිකර එක් ඇසකින් ලෝකය දැකීම

    ස්ත්‍රී ඇස අහිමිකර එක් ඇසකින් ලෝකය දැකීම

    ස්ත්‍රීන්ට සමාජ ජීවිතය තුළ දී මෙන්ම දේශපාලනික අවකාශ තුළද තීරණ ගැනීමේ නායකත්ව තලයන්ට පැමිනීමට ඇති ඉඩ තවමත් ඉතා අවමය. ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය සහ ස්ත්‍රින් සවිබල ගැන්වීම සදහා වූ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතනය පවසන ආකාරයට ගෝලීයව ගත්කල දේශපාලන ජීවිතය තුළ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය ළගා කර ගැනීම ඉතා දුරස් වූ ඉලක්කයක් වී ඇත.

    පහත දැක්වෙන්නේ වර්තමානයේ ගෝලීය දේශපාලන අවකාශය තුළ ස්ත්‍රී නියෝජනය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් ඉදිරිපත් තරනු ලබන දත්ත කිහිපයකි.

    රජයේ විධායක නායකත්ව තලයේ ස්ත්‍රී සහභාගීත්වය.
    · වර්තමානයේ ස්ත්‍රී රාජ්‍ය නායකයින් සිටින්නේ ලෝකයේ රටවල් 29ක පමණි. (2024 වසරේ ඔක්තෝබර් මාසය වනවිට ) මේ අනුපාතයට අනුව රටක නායකත්වය තලයේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය තවත් වසර 130කට ලගා නොවනු ඇත.
    · රටවල් 19ක ස්ත්‍රි ජනාධිපතිවරියන් සිටින අතර රටවල් 18 ක ස්ත්‍රී අග්‍රාමාත්‍යවරියන් සිටියි.
    · 2024 ජනවාරීවන විට විවිධ අමාත්‍යාංශ නියෝජනය කරන කැබිනට් සාමාජිකත්වයෙ ස්ත්‍රී අනුපාතය 23.3% ක් වේ. කැබිනට් තනතුරුවලින් සියයට 50% හෝ ඊටවැඩි ප්‍රමාණයක් ස්ත්‍රීන් දරන රටවල් ඇත්තේ 15ක් පමණි.
    · ස්ත්‍රී කැබිනට් අමාත්‍යාවරුන් බහුලව දරන අමාත්‍යාංශ වනුයේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය ගොඩනැගීම, පවුල් සහ ළමාරක්ෂණ, සාමාජ අන්තර්ග්‍රහණය සහ සංවර්ධනය, සමාජ ආරක්ෂණය සහ ආරක්ෂාව සහ ස්වදේශීක සහ සුළුජනයයා සම්බන්ධ කටයුත් යන අමාත්‍යාංශ පහයි.

    ස්ත්‍රීන්ගේ පාර්ලිමේන්තු නියෝජනය.
    · 1995 දී 11% වූ පාර්ලිමේන්තු නියෝජනය මේවන විට 26.9ක් වී ඇත.
    · ඉහළ සහ පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලවල පාර්ලිමේන්තු නියෝජනයෙන් 50% හෝ ඊට වැඩි ප්‍රතිශතයක් ස්ත්‍රීන් සිටින රටවල් ඇත්තේ පහක් පමණි. ඒවානම් රුවන්ඩාව (61%) කියුබාව (56%) නිකරගුවාව (54%) ඇන්ඩෝරාව (50%) මෙක්සිකොව (50%) නවසීලන්තය (50%)
    · යුරොපා කලාපයේ රටවල් 13ක්, අප්‍රිකානු කලාපයේ රටවල් 5ක්, ලතින් ඇමෙරිකානු සහ කැරිබියානු කලාපයේ රටවල් 4ක් සහ ආසියා පැසිෆික් කලාපයේ එක් රටක් ඇතුළුව රටවල් 22ක් ස්ත්‍රී නියෝජනයේ 40% සීමාව අත්පත් කරගෙන ඇත.
    · ගෝලීයවශයෙන් ගත්කළ 10%කට වඩා අඩු ස්ත්‍රී නියෝජනයක් ඇති රාජ්‍ය 21 ඇති අතර කිසිම ආකාරයේ ස්ත්‍රී නියෝජනයක් නැති රාජ්‍ය දෙකක් ඇත.
    · ලතින් ඇමරිකාවේ සහ කැරිබියන් කලාපයේ පාර්ලිමේන්තු ආසනවලින් 36%ක් ස්ත්‍රීන් සතු අතර යුරෝපයේ සහ උතුරු ඇමරිකාවේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් 33%ක් ස්ත්‍රීන් වේ. උප සහරා අප්‍රිකාවේ නීති සම්පාදකයින්ගෙන් 27% ක් ස්ත්‍රීන්වන අතර, නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියාව එම අනුපාතය 23% ක්, ඕෂනියාවේ 20% ක් වේ. එමෙන්ම, මධ්‍යම සහ දකුණු ආසියාව සහ උතුරු අප්‍රිකාව සහ බටහිර ආසියාව යන කලාප දෙකෙහිම, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් සියයට 18%ක් ස්ත්‍රීන් වේ.

    තීරණ ගැනීම සම්බන්දයෙන් ස්ත්‍රීන් සහ පිරිමින් අතර සමබර දේශපාලන සහභාගීත්වය අදවනවිට ජාත්‍යාන්තරව එකඟ වූ ප්‍රඥප්තියක් බවට පත්වී ඇත. නුමුත්, මේ දත්තවලට අනුව පෙනි යන්නේ ගෝලීයව ගත් කලද දේශපාලනයේ නායකත්ව තලයේ ස්ත්‍රීන්ට ඇති අවකාශය තවමත් පවතින්නේ පහළ තලයක බවය.

    දේශපාලන නායකත්ව තලය තුළ ස්ත්‍රී සහභාගීත්වය වැඩි කිරීම හුදු ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවයේ ප්‍රතිශත සමාන කිරීමේ ගණිතමය සමීකරණයකට හෝ දේශපාලන නිවැරැදි භාවයේ අලංකාරිකයකට එහා ගිය දෙයකි. එය සමස්ත මානව ජනගහනයේ 50%ක් පමණවන කොටසකගේ අත්දැකීම්, පරිචයන්, සුවිශේෂතාවන්, දැක්මවල් සහ සංවේදනයන් දේශපාලන අවකාශය තුළට ඇතුලත් කිරීමකි. එය පුළුල් ලෙස ගත් කළ ප්‍රගතිශීලී සාර්ව සමාජ දැක්මක අනිවාර්ය වූ අංගයකි.