ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය ණය ඉකුත් 2025 වසරේ ජුනි මස වන විට රුපියල් ට්‍රිලියන 20 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇතැයි, “ගෝලීය ව්‍යාපාර දාම” විශ්ලේෂකයෙකු වන ආචාර්ය කෙනත් ද සිල්වා පවසා ඇත.

ඔහු මේ බව සඳහන් කර ඇත්තේ ලාංකීය ණය තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් කළ විශ්ලේෂණයකදීය.

2020 වසරේදී ලාංකීය දේශීය ණය, දළ වශයෙන් රුපියල් ට්‍රිලියන 09 ක් පමණ වී යැයි ඔහු සඳහන් කරයි.

ජාත්‍යන්ත මූල්‍ය අරමුදලේ ආර්ථික නැඹුරුවෙහි ණය ගෙවීමේ ශක්‍යතාව දියුණු කිරීමේ විසදුම් නොමැති බවත්, එමගින් දේශීය වත්කම් අහිමි කිරීමකට අප ලක්ව ඇති බවත් ආචාර්ය ද සිල්වා කියා ඇත. මේ ඛේදනීය ආර්ථික අව ගමන වසන් කෙරෙන්නේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල විසින් “ස්ථාවරත්වය” පිළිබඳව ඉදිරිපත් කරන කතාවෙන් යැයිද ඔහු පවසා තිබේ.

ඔහු විසින් 2026 දක්වා ඇති ලාංකීය “ණය ගතිකය” සම්බන්ධයෙන් කෙරුණු ඇගයීමෙහි දක්වන අයුරු, ආයෝජන වෙනුවට ලබා ගත් ණය සඳහා වන පොලී එකතුවීමෙන් ගොඩ ගැසී ඇති ණය කන්දරාව, දේශීය ආර්ථිකයට එල්ල කරණුයේ මාරාන්තික ප්‍රහාරයකි.

ඔහු පවසන අයුරු, මෙවැනි දැවැන්ත දේශීය ණයක් එකතුවී ඇත්තේ, දේශීය ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ අතිශය අසීරු ක්‍රියාවලියක්ද, ආක්‍රමණශීලි බදු ඉහළ දැමීම්ද දැඩි වියදම් කප්පාදුද ක්‍රියාත්මක කෙරෙන අතර ය. වර්ධනයක් නොමැති, එක තැන නතරව ඇති ආර්ථිකයක දේශීය ණය දෙගුණ වීම යනු “ප්‍රගතියක්” නොව, එය ශේෂ පත්‍රයෙහි “වියැකීමක්” නැතිනම් ආර්ථික “මිය යෑමක්” යැයි ආචාර්ය ද සිල්වා සඳහන් කර තිබේ.

මේ ණය ගැනීම් පලදායි වර්ධනයක් සඳහා යොදවා නොගෙන, ගනු ලබන ණය සඳහාවන පොලී ගෙවීමට යොදා ගෙන ඇතැයි ඔහු චෝදනා කර ඇත. ඉහළ ණය පොලී ගෙවීම සඳහාවන විශාල බලපෑම හමුවේ, ආණ්ඩුවට ණය පොලී ගෙවීමට දේශීය ඉතිරි කිරීම් යොදා ගැනීමට සිදුව ඇති අතර, පෞද්ගලික ණයට ගැනීම් සීමා කරමින් බැංකුවල ඉරණම මුළුමනින්ම වාගේ රාජ්‍ය මූල්‍ය අවදානමට හිලව් කර ඇතැයි, ඔහුගේ පැහැදිලි කිරීම වී ඇත.

විදේශ ණය තත්ත්වයද උග්‍රවී ඇතැයි ඔහු පෙන්වා දෙන්නකි. 2020 දී රුපියල් ට්‍රිලියන 15 ක් වූ විදේශ ණය, 2024 දෙසැම්බර වන විට රුපියල් ට්‍රිලියන 28 දක්වා වැඩි වී ඇත. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමග වන ගිවිසුම් කාලයේදී ඩොලර් බිලියන 05.4 ක විදේශ ණය සමග, අලුතින් ගනු ලැබූ ණය හා ණය සඳහාවන පොලී එකතුවීම එයට හේතු ලෙස ඔහු සඳහන් කරයි.

ලංකාවේ “ශුද්ධ ජාත්‍යන්තර ආයෝජන පිළිගැනුම” (NIIP – Net International Investment Position) අව ගමන් යෑම ආපසු හැරවීමට හැකි කිසිවක් ඒ මුදල් ණයට ගැනුමෙන් සිදු නොවුනි. ශේෂ පත්‍රය අවලංගු වීම, අවසන් වශයෙන් මේ NIIP සංඛ්‍යා දත්ත විසින් ඔප්පු කරන්නක් යැයි ආචාර්ය ද සිල්වා කියූවකි. 2020 වන විට NIIP අගය සෘණ අගයකට ආසන්න වූ ඩොලර් බිලියන 47.6 ක්ව තිබිණ. 2024 දී එය ඩොලර් බිලියන සෘණ 53.4 ක්ව තිබිණ. ඉන් පෙන් වූයේ විදේශ බැරකම් ඉහළ යාමත් විදේශ වත්කම් එකතුව ඉතාම අල්ප බවය.

එවගේම ඔහු අනවශ්‍ය විදේශ වැය කිරීම් සඳහාවූ ආණ්ඩුවේ මෑත තීන්දු දෝස දර්ශනයට ලක් කළේ ය. වාහන ආනයනය සඳහා වූ ඩොලර් බිලියන 02 ක් මුදා හැරීම එළෙස විශේෂයෙන් සඳහන් කෙරුණකි. විදේශ ඉපැයීම් ඇණහිට ඇති ආර්ථිකවල එවැනි විදේශ වැය කිරීම් හුදෙක් බැරකම්, වගකීම් තවත් සංකීර්ණ කරන්නේ යැයි කීවේය. නිෂ්පාදන හැකියාවට කිසිත් එකතු නොකෙරෙන බිඳෙන සුළු, යැපුම් ආර්ථිකයක් ලෙස ඉතිරි කෙරෙන්නේ යැයිද කීවේය.

එවැනි විචාර, විවේචන වෙනුවෙන් ඔහු තනි නොවුනි. යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයයේ දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව සම්බන්ධ ආචාර්ය අහිලන් කදිරගාමර් ද එවැනි අදහස් දක්වා ඇත. එවගේම විද්වත් ආර්ථික විශේෂඥයෙකු වන ආචාර්ය හොවාඩ් නිකලස් කියා ඇත්තේ, වර්තමාන ප්‍රතිපත්තිමය රාමුව විසින් අමතනු ලබන්නේ, කෙටි කාලීන ණය ප්‍රශ්නය මිස, මූලික අවශ්‍යතාවය වන කාර්මීකරණය නොවන බවය. එබැවින් ණය ගෙවීමේ ස්ථාවරත්වයක් ලැබිය හැකි නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය අතහැර ඇති බවය.

(2026 ජනවාරි 05 වන දින ඩේලි මිර පුවත් පතේ පළ වූ Global business cycle analyst slams IMF ‘stability’ narrative as domestic debt doubles to Rs. 20tn ලිපියෙහි සම්පිණ්ඩනයකි)